نوروز: یکی از بحثهایی که در ماههای اخیر از سوی رسانههای مخالف اصلاحات مطرح شده و برخی طیفهای حاشیهای اصلاحطلب هم با آن همراهی نشان دادهاند، تقسیمبندی نیروهای اصلاحطلب به دو طیف «تندرو» و «معتدل» بوده است. طرح این تقسیمبندی که با هدف اختلافافکنی در ائتلاف اصلاحطلبان صورت گرفت، چندان نتیجهای از این منظر برای جریان ضداصلاحات درپی نداشت و بهجز برخی چهرههای حاشیهنشین که معمولا تنها رسانههای وابسته به جناح حاکم به اظهارات آنها دل بستهاند، کمتر چهره اصلاحطلبی اسیر این بازی شد. کار به جایی رسید که روزنامه «کیهان» در خبری که این هفته از برخی اظهارنظرهای اصلاحطلبان درج کرد، در یک عقبنشینی آشکار تقسیمبندی «تندرو-معتدل» را «جنگ زرگری اصلاحطلبان» خواند تا ناامیدی خود را به نتایج این پروژه اعلام کرده باشد. با این حال، مسالهای که برای فعالان و حامیان جریان اصلاحطلبی پیشرو ابهاماتی آفریده بود، سکوت و بیپاسخ ماندن این تبلیغات از سوی سخنگویان این جریان یعنی چهرههای شاخص جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب بود. البته نشریه «عصرنو» در یکی از سرمقالههای خود که در «نوروز» هم منتشر شد، پاسخ لازم را دراینباره داده بود، اما اظهارات اخیر دکتر محمدرضا خاتمی ،دبیرکل سابق و عضو شورای مرکزی جبههمشارکت، به شکلی کاملتر و صریحتر این نیاز حامیان و بهویژه هواداران جوان جریان اصلاحطلبی پیشرو را رفع کرده است. با این مقدمه، متن کامل سخنان دکتر رضاخاتمی را که در آخرین روز اردوی شاخه جوانان جبههمشارکت در زاهدان بیان شده، در پی میآوریم:
دکتر محمد رضا خاتمی سخنان خود را اینگونه آغاز کرد که هرچه به زمان انتخابات نزدیک می شویم، موج تبلیغات کور وکرکنندهای که چندی است آغاز شده، بالا میگیرد. او مهمترین نکته این تبلیغات پر سر و صدا را ترس از وجود جریانی به نام اصلاحات دانست چرا که دلیلی برای پافشاری بر چیزی که به زودی طبل رسوایی آن به صدا در میآید، وجود ندارد.
نایب رئیس مجلس ششم سخنان خود را با این سوال ادامه داد: «تندروی اصولا چیست؟ آیا تعریف جامع و کاملی از تندروی وجود دارد؟ آیا این مسأله به برداشت افراد باز میگردد؟» وی سپس تندروی را یک امر نسبی و غیر قابل تفکیک از شرایط دانست که ابتدا باید اعتدال به عنوان یک معیار تعریف شود تا تندوری نسبت به آن تشخیص داده شود.
عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ادامه داد: «اگر در جامعه ای با ظلم روبه رو هستیم، ایستادگی در برابر این ظلم اعتدال به حساب میآید و نه ایستادن در برابر آن کندروی است و به حسب شدت این ظلم کندروی و تندروی مشخص میشود. هیچ کس نه در تاریخ اسلام و نه در تاریخ جهان حرکت امام حسین(ع) را یک حرکت تندروانه به حساب نمیآورد. همه میدانند از حرکت پیامبر(ص) در دل کفار و مشرکین چه میگذرد اما هیچ کس این حرکت را تندروی فرض نمیشمارد.»
او همچنین به مثالهایی از تاریخ انقلاب اسلامی پرداخت و گفت: «ما قبل از انقلاب روندهای مسلحانه در کشور داشتیم و بعضی از کسانی که امروز علم اعتدال برداشتهاند و میخواهند رقیبان را از صحنه اعتدال بیرون کنند، یا عضو این حرکتها بودند یا موید آنها. آن حرکتها تندروی بودند یا نه؟ اگر تندروی نبودند، پس مشخص میشود معیاری وجود دارد که مشخص میکند این حرکتها تندروی بودند یا نه.»
دکتر محمدرضا خاتمی سپس به جریان اصلاحات و بحثهای مطرح در آن پرداخت و افزود:« یکی از مباحث اصلی اصلاحات این است که در 20 سال اول انقلاب در درون حاکمیت تندروی صورت گرفته است یه نه؟ جریانهای مختلفی در داخل کشور اتفاق افتاده که همه معتقدیم تندروی بوده است.سوال ما از کسانی که امروز بر طبل اعتدال میکوبند این است که شما در آن تندرویها که ریشه بسیاری از انحرافات است، چه نقشی داشتید؟ چرا نمینشینید این جریانها را آسیبشناسی کنید و جلوی آنها را نمیگیرید؟»
وی در ادامه با اشاره به این نکته که «پس از جریانات انتخابات مجلس هفتم تنها جایی که این پدیده آسیب شناسی رسمی شد جریان اصلاحات بود»، اضافه کرد: « یک سری حرکتهایی اما در جریان اصلاحات بوده که آن را نماد تندروی میدانند و یکی از این حرکتها طرح قانون مطبوعات بود. اما آیا این نکته را برای دیگران تصویر میکنند که مجموعه عواملی که به تدوین قانون جدید مطبوعات منجر شد، چه بود؟»
خاتمی ادامه داد: «آن سیل بنیانکنی که مطبوعات با آن روبه رو بودند و به بن بست رسیدن همه راهها بود که ما را به تدوین قانون مطبوعات رساند. کسانی که ادعای ریش سفیدی دارند و معتقد بودند با لابی و بازی پشت پرده میتوان جلوی این سیل را گرفت حتی توانایی جلوگیری از بسته شدن یک روزنامه را هم نداشتند.»
سپس نایب رئیس مجلس ششم به دفاع از عملکرد مجلس در آن دوره پرداخت و گفت: «در برابر آن سیل بنیانکن آیا اگر مجلس میخواهد از حق قانونی خود برای حفظ حقوق مطبوعات استفاده کند، تندروی است؟ و آیا در برابر جریان ضد قانون تسلیم شدن اعتدال است؟! اینکه ما بخواهیم این روند را یک روند شفاف کنیم میشود تندروی؛ اما اگر بخواهیم این روند را از دید مردم پنهان کنیم، میشود اعتدال؟»
عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت یکی دو جریان دیگر یعنی قتلهای زنجیرهای و ماجرای کوی دانشگاه را مثال زد و دراینباره گفت: «این غده چرکین را برداشتن و سالم سازی وزارت اطلاعات آیا تندروی است؟ جریانی که پس از آن اطلاعات موازی شکل گرفت و ضربههای فراوانی را به کشور وارد کرد. آیا تحقیق در ماجرای کوی دانشگاه که حاصل تحقیق در جریان قتلهای زنجیرهای است، تندروی است؟ بله؛ برخورد میکنند، قلع و قمع میکنند، اما آیا ایستادگی تندروی است؟ آیا مهم نیست عدل و داد برپا شود و مبارزه با ظلم و ستم انجام گیرد؟»
او در ادامه به مساله پیگیری مفاسد اقتصادی پرداخت و عنوان کرد که یکی از مسائلی که هیچجا مطرح نمی شود مسأله پیگیری خورد و بردهایی است که در مجلس صورت گرفت.
خاتمی در این باره گفت: «نهادی به ما اعلام میکند که هجده میلیارد درآمد دارد بعد متوجه می شویم که صد و هشتاد میلیارد بوده، وقتی میخواهیم آن را اعلام کنیم در برابر مجلس میایستد و تمام امکانات خود را برای برخورد و تخریب مجلس به کار میبندد. اما ایستادگی در برابر کسی که به ضدیت با حقوق مردم کاملا شناخته شده است میشود تندروی! آن چیزی که در 8 سال اصلاحات رخ داد و بسیاری آن را تندروی میدانند، واکنش طبیعی بود که در برابر ظلم و انحراف صورت میگرفت.»
محمد رضا خاتمی سپس گفت: «اگر ایستادگی در برابر ظلم و انحرافات تندروی است، من افتخار میکنم تندرو هستم، اگر تسلیم شدن در برابر انحراف اعتدال است، من خودم را آلوده این اعتدال نمیکنم. حتی اگر مجبورشوم از سیاست کنارهگیری کنم.»
عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران سخنان خود را اینچنین ادامه داد: «ریشه اصلی تندرویها در کشور ما، تفکرات، اندیشهها و عملکردهایی است که قتلهای زنجیرهای را آفرید. اگر بخواهیم در برابر تندروی بایستیم، بیاییم در برابر این حرکات بایستیم و آنها را ریشهیابی کنیم.»
دبیرکل سابق جهه مشارکت در ادامه با اشاره به این آیه قرآن که «لا یحب الله الجهر بالسوء الا من ظلم» عنوان کرد که اگر بتوانیم حقوق خود را با آرامش به دست آوریم، دلیل ندارد که فریاد بزنیم. در غیر این صورت حق فریاد زدن را به فرموده قرآن داریم.
نایب رئیس مجلس ششم بار دیگر به عملکرد این مجلس پرداخت و گفت: «مجلس ششم طبق آمار یکی از پرکارترین مجالس پس از انقلاب است که کمترین وقت را در مسائل سیاسی گذاشت. این مجلس با یک سری فشار ظالمانه روبه رو بود و به طور طبیعی در برابر آنها واکنش نشان داد. این ایستادگی ها باعث شد یک آرامش نسبی در کشور حاکم شود و این اطمینان را به مردم داد که در درون حکومت کسانی هستند که از حقوقشان دفاع می کنند. این آرامش سبب میشود که زمینه رشد و توسعه در کشور فراهم شود.»
او در پایان سخنان خود با اشاره به وضعیت کنونی کشور گفت: «حالا حکومت یکدست شده است، امکانات و تبلیغات هم به طور کامل در اختیار آنها است اما امروز تشنج و نا آرامی را در بالاترین سطح خود در کشور داریم.این وضعیت کشور ما است. از بعد اقتصادی نیز میتوان این آمار را مشاهده کرد. به لحاظ سیاسی نیز این دولت را با دولت قبلی مقایسه کنید. در حالتی هستیم که به خاطر محدودیتها این فرصت فراهم نمی شود که بتوان راحت با مردم صحبت کرد.»
